Nghiên cứu hiện tượng đảo nhiệt đô thị khu vực thành phố Hà Nội dựa trên dữ liệu ảnh vệ tinh Landsat-9
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.14955111Từ khóa:
Nhiệt độ bề mặt LST, Đảo nhiệt đô thị UHI, Ảnh vệ tinh Landsat-9, Hà NộiTóm tắt
Hiện tượng đảo nhiệt đô thị (UHI - Urban Heat Island) là một vấn đề môi trường nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe con người, chất lượng không khí, và điều kiện sống của cư dân đô thị. Nghiên cứu này sử dụng dữ liệu ảnh vệ tinh Landsat-9 để phân tích hiện tượng UHI khu vực Hà Nội tại một thời điểm trong mùa hè năm 2024. Dữ liệu nhiệt độ bề mặt trái đất (LST - Land Surface Temperature) từ Landsat-9 được xử lý để xác định mức độ và phạm vi của đảo nhiệt đô thị, đồng thời khảo sát mối quan hệ giữa các yếu tố như mật độ xây dựng, cây xanh và các loại sử dụng đất đối với sự hình thành UHI. Nghiên cứu đã chỉ ra mức độ chênh lệch nhiệt độ bề mặt lớn nhất giữa khu vực nhiều cây xanh và khu vực đông dân cư, nhà cửa là 7,20C, trong khi đó, chênh lệch với khu vực khác là 2,70C. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về tác động của đô thị hóa đến môi trường khí hậu đô thị và đề xuất các giải pháp giảm thiểu hiệu ứng UHI tại Hà Nội.
Downloads
Tài liệu tham khảo
[1] T. T. Dang, T. T. H. Dinh, T. T. Hoang, and M. N. Ta, "Application of Satellite Images and Artificial Intelligence to Monitor Land Cover Changes in Hanoi Area During 2013-2023 Period," VNU Journal of Science: Earth Environmental Sciences, vol. 39, no. 4, 2023.
[2] A. Karimi, D. Moreno-Rangel, and A. García-Martínez, "Granular Mapping of UHI and Heatwave Effects: Implications for Building Performance and Urban Resilience," Building Environment, p. 112705, 2025.
[3] S. Islam, K. J. Rashid, M. A. A. Tuhin, and M. A. Rahman, "Wavelet and remote sensing based analysis of Urban Heat Island (UHI) of Megacity Dhaka and its interaction with changing climate," Theoretical Applied Climatology, vol. 156, no. 1, pp. 1-14, 2025.
[4] P. M. Hải and N. V. Khang, "Phân tích hiện tượng đảo nhiệt đô thị: mối liên hệ giữa nhiệt độ bề mặt đất và bề mặt không thấm nước," Tạp chí Khoa học Đo đạc và Bản đồ, no. 31, pp. 17-22, 2017.
[5] D. T. Lợi, "Đánh giá vai trò của không gian xanh trong việc hạn chế tác động của hiện tượng đảo nhiệt đô thị tại thành phố Hà Nội," TNU Journal of Science, vol. 228, no. 02, pp. 280-288, 2023.
[6] K. T. Đông, T. Đ. Trọng, H. T. Hằng, and H. T. Khiên, "Đánh giá tác động của lớp phủ đến nhiệt độ bề mặt đất và phân bố không gian nhiệt độ tại một số tuyến đường trên địa bàn thành phố Hà Nội bằng ảnh viễn thám," Tạp chí Khoa học Công nghệ Xây dựng -ĐHXDHN, vol. 15, no. 7V, pp. 143-155, 2021.
[7] J. R. Pratt, & Hislop, L., "The thermal infrared response of vegetated surfaces and the derivation of surface temperatures from satellite measurements," Journal of Applied Meteorology, vol. 10, no. 6, pp. 1040-1052, 1971.
[8] Z. Wan, "MODIS land-surface temperature algorithm theoretical basis document (LST ATBD)," Institute for Computational Earth System Science, Santa Barbara, vol. 75, p. 18, 1999.
[9] J. W. Rouse, R. H. Haas, J. A. Schell, and D. W. Deering, "Monitoring vegetation systems in the Great Plains with ERTS," NASA Spec. Publ, vol. 351, no. 1, p. 309, 1974.
[10] Y. Zha, J. Gao, and S. Ni, "Use of normalized difference built-up index in automatically mapping urban areas from TM imagery," International journal of remote sensing, vol. 24, no. 3, pp. 583-594, 2003.
[11] S. K. McFeeters, "The use of the Normalized Difference Water Index (NDWI) in the delineation of open water features," International journal of remote sensing, vol. 17, no. 7, pp. 1425-1432, 1996.
[12] D. T. Tung, N. T. Tung, H. T. Thuy, T. M. Ngoc, D. T. T. Huyen, and P. C. Linh, "Analyzing Urban Expansion in Hanoi Using Machine Learning and Multi-Temporal Satellite Imagery," in International Conference on Geoinformatics for Spatial-Infrastructure Development in Earth & Allied Sciences, 2023, pp. 245-263: Springer.
[13] T. R. Oke, "The energetic basis of the urban heat island," Quarterly journal of the royal meteorological society, vol. 108, no. 455, pp. 1-24, 1982.
[14] T. Dang, P. Yue, F. Bachofer, M. Wang, and M. J. R. S. Zhang, "Monitoring land surface temperature change with landsat images during dry seasons in Bac Binh, Vietnam," vol. 12, no. 24, p. 4067, 2020.
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công 4.0 Quốc tế.
Giấy phép CC 4.0
